Od 21 czerwca, czyli od czasu rozpoczęcia rekordowej w 2026 roku fali upałów, w Europie odnotowano 10 tysięcy nadmiarowych zgonów – podała Światowa Organizacja Zdrowia (WHO). Ze wszystkich kontynetów to właśnie Europa ociepla się najszybciej.
Ekstremalnie wysokie temperatury zwiększają ryzyko zgonów z powodu stresu cieplnego – organizm nie potrafi już znanymi sobie metodami obniżyć temperatury i się poddaje.
WHO apeluje do europejskich miast. Trzeba szukać cienia
Według WHO Europa ociepla się dwa razy szybciej niż średnia globalna, a około 150 mln ludzi żyje obecnie w warunkach ekstremalnego upału. Problem dotyczy też Polski. W pierwszej fali upałów w Polsce zmarło 1000 osób więcej.
W wysokich temperaturach źle sie czują osoby starsze, przewlekle chore oraz małe dzieci. Upał zmusza zmusza serce do znacznie szybszej pracy. Niektórzy odczuwają wtedy silne zmęczenie, osłabienie i senność, inni – zawroty i bóle głowy połączone z mdłościami i uczuciem duszności.
W Polsce problem ten będzie narastał, głównie z uwagi na starzejące się społeczeństwo. Według danych GUS, osoby w wieku 60 lat i więcej stanowiły w 2024 roku już 26,6 proc. polskiego społeczeństwa, a tylko 17,2 proc. w 2005 roku. Prognozy wskazują, że do 2060 roku odsetek ten wzrośnie do niemal 40 proc.
W latach 2022–2026 ekstremalne upały w Europie kosztowały życie ponad 200 tysięcy osób, a niemal wszystkim tym zgonom można było zapobiec – uważa Światowa Organizacja Zdrowia i rekomenduje:
- zazielenianie miast w celu zapewnienia więcej cienia i obniżenia temperatury,
- tworzenie sieci centrów chłodzenia dostępnych dla mieszkańców,
- regularne kontakty służb socjalnych z osobami starszymi w celu ograniczenia ryzyka odwodnienia,
- szkolenie nauczycieli i opiekunów dzieci w rozpoznawaniu objawów chorób związanych z upałem,
- sjestę, czyli popołudniowe przerwy w pracy.
Taśma klejąca i folia to sposób na upał. Zrób to sam
Magazyn National Geographic proponuje wykorzystać zjawisko pasywnego chłodzenia radiacyjnego, czyli metodę obniżania temperatury, która pozwala na odprowadzanie ciepła prosto w przestrzeń kosmiczną.
Taki efekt można uzyskać w domu za pomocą taśmy klejącej i folii aluminiowej. Trzeba z zewnątrz okleić folią aluminiową okno wystawione na silną ekspozycję słoneczną w najgorętszych godzinach (12-16), wraz z ramą. W trakcie naukowych testów to właśnie przezroczysta taśma klejąca okazła się skuteczna.
Zamiast foli aluminiowej bardzo dobrze sprawdzi się również folia termiczna z apteki – okno warto okleić z zewnątrz złotą stroną do wnętrza mieszkania.
Czytaj też:
Ile kosztuje niższa temperatura w mieszkaniu? Montaż klimatyzacji 2026 Czytaj też:
Udar cieplny to nie przelewki. Jak ochronić w upale mózg i serce?