W Polsce przybywa osób starszych, które potrzebują pomocy w codziennych obowiązkach, ale nie wymagają jeszcze całodobowej opieki. To właśnie do nich skierowane jest nowe rozwiązanie przygotowane przez rząd.
Sejm uchwalił ustawę wprowadzającą bon senioralny, czyli specjalne świadczenie w formie usług opiekuńczych. Program ma ruszać stopniowo już od 2026 roku, a na jego realizację przeznaczono łącznie miliard złotych.
Bon senioralny zamiast gotówki
Nowe świadczenie nie będzie wypłacane na konto seniora. Bon senioralny ma formę niepieniężną i będzie można go wykorzystać wyłącznie na określone usługi wspierające osoby starsze w codziennym życiu. Chodzi m.in. o pomoc przy wykonywaniu podstawowych czynności, które z wiekiem stają się coraz trudniejsze.
Wsparcie może obejmować między innymi:
- pomoc w ubieraniu się,
- przygotowywanie posiłków,
- utrzymanie porządku w mieszkaniu,
- wsparcie przy załatwianiu spraw urzędowych,
- pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych.
Seniorzy będą mogli korzystać z pomocy wykwalifikowanych opiekunów, a zakres wsparcia zostanie dopasowany do indywidualnych potrzeb.
Kto otrzyma bon senioralny?
Nowe świadczenie będzie przeznaczone dla osób, które ukończyły 65 lat. Ustawodawca przewidział jednak dodatkowe warunki. Bon senioralny otrzymają seniorzy będący obywatelami Polski lub wybranych państw europejskich, których średni dochód nie przekracza 3410 zł miesięcznie. Limit ten ma być corocznie waloryzowany.
Przy przyznawaniu świadczenia kluczowa będzie również ocena samodzielności seniora. Pracownicy ośrodków pomocy społecznej sprawdzą, w jakim stopniu dana osoba radzi sobie z codziennymi czynnościami.
Pod uwagę będzie brane m.in. samodzielne przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, dbanie o higienę, zarządzanie lekami czy załatwianie spraw urzędowych.
Na podstawie takiej oceny zostanie ustalony wymiar wsparcia. Maksymalnie senior będzie mógł otrzymać pomoc odpowiadającą 50 godzinom opieki miesięcznie.
Nie każdy senior skorzysta z programu
Choć nowe świadczenie obejmie tysiące osób, ustawodawca przewidział również grupę wyłączeń. Bon senioralny nie będzie przysługiwał osobom korzystającym już z określonych form wsparcia finansowanego przez państwo lub samorządy.
Z programu nie skorzystają m.in. osoby:
- pobierające świadczenie pielęgnacyjne,
- otrzymujące specjalny zasiłek opiekuńczy,
- korzystające ze świadczenia wspierającego,
- przebywające w domach pomocy społecznej lub innych placówkach całodobowej opieki,
- objęte specjalistycznymi usługami opiekuńczymi finansowanymi ze środków publicznych.
Bon będzie przyznawany w formie decyzji administracyjnej na okres 12 miesięcy. Po upływie tego czasu konieczne będzie ponowne złożenie wniosku i przejście procedury oceny.
Program ruszy etapami. Do wydania miliard złotych
Przyjęty przez rząd na początku maja projekt zakłada, że z nowego rozwiązania skorzysta około 20 tys. osób. Program będzie wdrażany stopniowo, a pierwszeństwo mają otrzymać gminy, w których obecnie brakuje publicznych usług opiekuńczych dla seniorów.
Na realizację programu w latach 2026–2028 przewidziano łącznie 1 mld zł. Pierwsze środki mają trafić do samorządów już w IV kwartale 2026 roku. Wówczas rozpocznie się pilotażowe wdrażanie nowych usług.
Zdaniem ekspertów bon senioralny może stać się jednym z najważniejszych elementów wsparcia osób starszych w najbliższych latach. Z jednej strony ma pomóc seniorom zachować samodzielność jak najdłużej, z drugiej – odciążyć rodziny, które często samodzielnie organizują opiekę nad starszymi bliskimi.
Czytaj też:
Kto dostanie bon senioralny? Takie będą kryteriaCzytaj też:
Dodatkowe 2150 zł dla seniorów. Jest nowy pomysł rządu