PM2,5 to złożona mieszanina licznych składników chemicznych, m.in. siarczanów, azotanów, jonów amonowych, węgla elementarnego (głównego składnika sadzy), węgla organicznego oraz minerałów pochodzących z gleby – składnik smogu.
Naukowcy z Emory University w Atlancie (stan Georgia w USA), po przeanalizowaniu danych z amerykańskiego programu ubezpieczeń zdrowotnych Medicare, dotyczących niemal 23,7 mln seniorów w wieku 65 lat i więcej doszli do wniosku, że zanieczyszczenie powietrza drobnymi pyłami zawieszonymi PM2,5 wiąże się z podwyższonym ryzykiem depresji u osób starszych, szczególnie u tych z chorobami współistniejącymi.
Smog wpływa na depresję u seniorów
Badania naukowe dostarczają dowodów na negatywny wpływ zanieczyszczenia powietrza na układ nerwowy. Problem dotyczy całej populacji, ale szczególnie istotny jest w przypadku dzieci i osób starszych.
Dzieci, których matki w czasie ciąży narażone były na wyższe stężenia zanieczyszczeń powietrza, wypadają gorzej w testach inteligencji. Mają również większe problemy z pamięcią, uwagą i koncentracją, wyższy poziom niepokoju, a także częściej wykazują zachowania depresyjne niż dzieci matek oddychających czystszym powietrzem.
W trakcie wieloletniej obserwacji w USA (2000 – 2018), depresję zdiagnozowano u 5,5 mln osób objętych analizą. Wyniki pokazały, że długotrwała ekspozycja na pyły PM2,5 – zwłaszcza na siarczany, węgiel elementarny oraz pyły pochodzące z gleby – była związana ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia depresji u seniorów.
Zależność ta była szczególnie wyraźna u osób cierpiących na choroby kardiometaboliczne i neurologiczne.
Polacy zimą oddychają smogiem bardzo często
Polskie miasta regularnie zajmują najgorsze pozycje w europejskich rankingach jakości powietrza. W centrum Krakowa we wtorek 20 stycznia o 10:00 czujniki Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska wskazały na 1228 proc. normy dla pyłów PM 2,5 i 500 proc. normy dla pyłów PM10. W Gdańsku 21 stycznia zanotowano 699 proc. dopuszczalnej normy dla pyłu PM2,5 oraz 292 proc. dlaPM10.
We Wrocławiu 23 stycznia odczyty wskazywały na 148 proc. normy PM2,5 i 190 proc. normy PM10. W Gorzowie Wielkopolskim w tym samym momencie pomiary pokazywały 307 proc. normy PM2,5 i 171 proc. normy PM10. W uzdrowisku Rabka-Zdrój, słynącym z terapii chorób płuc: 308 proc. normy PM2,5 i 302 proc. normy PM10.
Zanieczyszczenie powietrza w Polsce jest odpowiedzialne za 40 tys. tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie. Krakowski Alarm Smogowy podał, że zanieczyszczenie powietrza wywiera negatywny wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego u osób dorosłych, m. in. zwiększając częstość występowania samobójstw, a nawet ryzyko popełnienia przestępstw z użyciem przemocy.
Czytaj też:
Jak chronić zdrowie oddychając smogiem? Na tym nie warto oszczędzać!Czytaj też:
Leczenie zębów 2026. Cenniki z gabinetów dentystycznych