Darowizna pieniężna od najbliższych wydaje się prostym sposobem na wsparcie rodziny, ale eksperci ostrzegają: brak odpowiedniej dokumentacji może skutkować koniecznością zapłaty podatku. Problem pojawia się zwłaszcza w sytuacjach, gdy środki trafiają „z ręki do ręki”, a obdarowany nie udokumentuje ich na rachunku bankowym lub przekazem pocztowym.
Eksperci podkreślają, że sama terminowa deklaracja w urzędzie skarbowym nie wystarczy. Nawet otrzymanie darowizny od członka rodziny może stać się problematyczne, jeśli przepisy nie zostaną w pełni spełnione.
Warunki zwolnienia darowizny z podatku
Aby darowizna nie była objęta podatkiem, obdarowany musi spełnić określone warunki formalne. Wśród nich kluczowe jest udokumentowanie przekazania środków – najlepiej przelewem bankowym, wpłatą na SKOK lub przekazem pocztowym.
– Jeśli mamy rozważać de lege lata, to oba warunki zwolnienia z podatku od spadków i darowizn przy darowiznach od najbliższej rodziny stanowią swojego rodzaju pułapkę. Trzeba mieć bowiem świadomość, że nie tylko należy takiej darowizny udzielić za pośrednictwem rachunku bankowego albo w SKOK lub przekazem, ale także zgłosić w odpowiednim terminie organom skarbowym. Warunki te są przejawem najwyższego braku zaufania państwa do obywatela – zauważa mec. Marek Niczyporuk, radca prawny i doradca podatkowy, kancelaria Ars Aequi.
Kwota wolna od opodatkowania w I grupie podatkowej wynosi 36 120 zł na przestrzeni pięciu lat. Przekroczenie limitu wymaga rozliczenia podatku, który może wynieść od 3 proc. do 20 proc. wartości darowizny, w zależności od okoliczności i ewentualnych uchybień proceduralnych.
Stanowiska sądów
Niejasności prawne dotyczące darowizn pieniężnych prowadzą do sporów z fiskusem. Część sądów dopuszczała możliwość zwolnienia podatkowego dla najbliższych, gdy obdarowany wpłacał środki na rachunek po otrzymaniu gotówki.
– Sądy dopuszczały niekiedy możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego dla osób najbliższych. Dotyczyło to sytuacji, gdy obdarowany, po otrzymaniu darowizny w gotówce, dokonywał wpłaty własnej na rachunek bankowy, a nie było wątpliwości co do tego, że darowizna faktycznie miała miejsce. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił takiej praktyki orzeczniczej – zauważa dr Ewa Prejs, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Eksperci zgodnie podkreślają, że obecny system wymaga szerokiej edukacji, aby podatnicy nie wpadali w pułapki wynikające z niewiedzy lub niedopatrzeń formalnych.
Czytaj też:
Lodówka, pralka i meble odliczone od podatku? Ta ulga na to pozwala
Bezpieczna darowizna pieniężna
Zdaniem specjalistów, edukacja jest kluczem do uniknięcia problemów. Podatki.gov.pl podaje podstawowe informacje, ale brakuje przykładów sytuacji, które najczęściej wywołują spory z fiskusem. Zwracają oni uwagę także na praktyczne zagadnienia, takie jak wpłata darowizny na rachunek dewelopera przy zakupie mieszkania, które może nie spełniać formalnych wymogów zwolnienia.
Eksperci rekomendują:
- dokumentowanie darowizny przelewem lub przekazem,
- pilnowanie terminowego zgłoszenia do urzędu,
- korzystanie z porad doradców podatkowych w przypadku większych kwot,
- edukację w rodzinach o limitach i zasadach zwolnienia z podatku.
Tylko takie podejście minimalizuje ryzyko, że darowizna stanie się nieplanowanym obciążeniem podatkowym i zapewnia bezpieczeństwo zarówno dla darczyńcy, jak i obdarowanego.
Czytaj też:
Abonament RTV odchodzi do lamusa. Znamy datę likwidacjiCzytaj też:
Będzie podatek od tacy? Minister finansów rozwiewa wątpliwości