Trudno w to uwierzyć, ale jeśli przestępca ma numer PESEL, imię, nazwisko i numer dowodu osobistego, bez większych problemów może złożyć za pośrednictwem Internetu wniosek do banku o szybką pożyczkę online – tzw. chwilówkę – i to na wysoką kwotę. Może to również dotyczyć zakupów na raty finansowane kredytem konsumenckim, pożyczek, a nawet kredytów, których spłata może trwać wiele lat.
Dzieje się tak, ponieważ weryfikacja w sieci jest mniej rygorystyczna niż w tradycyjnym banku, gdzie pracownik z pewnością sprawdziłby dowód i zdjęcie. Choć przepisy stają się coraz ostrzejsze, oszuści wciąż szukają luk w systemach weryfikacji i znajdują je. Jest jednak stosunkowo prosty sposób, żeby nie spłacać cudzych kredytów.
Jak zastrzec numer PESEL? Trzy ścieżki tej prostej procedury
Z myślą o spokojnym śnie i bezpieczeństwie oszczędności, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski poradził Polakom, by na wszelki wypadek zastrzegli swój numer PESEL. Dlaczego?
Od 1 czerwca 2024 roku banki, SKOK-i, instytucje pożyczkowe, notariusze i operatorzy telekomunikacyjni mają obowiązek sprawdzania, czy dany numer PESEL jest zastrzeżony zanim ubiją targu. Kiedy PESEL jest zastrzeżony, to jednoznaczny sygnał, żeby umowy nie zawierać. Jeśli jednak umowa mimo wszystko zostanie zawarta, osoba, której zastrzeżony PESEL wykorzystano, nie będzie musiała spłacać powstałych w ten sposób zobowiązań.
Sama procedura nie jest skompikowana: można to samemu zrobić bezpłatnie przez aplikację mObywatel, na stronie gov.pl lub osobiście w dowolnym urzędzie gminy. Właśnie dlatego Polacy szybko stanęli w kolejkach do urzędów z dowodami osobistymi w dłoniach.
Przed czym chroni zastrzeżony PESEL? Chodzi nie tylko o pieniądze
Jeśli PESEL został zastrzeżony, nie można:
- otworzyć nowego rachunku bankowego,
- wziąć kredytu lub pożyczki,
- dokonać zakupu na raty (kredyt konsumencki),
- podpisać aktu notarialnego, np. dotyczącego sprzedaży lub zakupu nieruchomości,
- wyrobić kopii karty SIM – może ona posłużyć np. do autoryzacji operacji przez SMS,
- wypłacić w placówce bankowej kwoty powyżej trzykrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Aby móc legalnie przeprowadzić jedną z tych operacji, trzeba wcześniej po prostu zastrzeżenie cofnąć. Dzieje się to w czasie rzeczywistym, więc korzystając z aplikacji mObywatel, można cofnąć zastrzeżenie nawet w oczekiwaniu do bankowego okienka. Nieco więcej czasu zabierze wizyta w tym celu w urzędzie.
Po cofnięciu zastrzeżenia, można je ponownie aktywować już po 30 minutach. Ponieważ to prosta procedura, warto cały czas mieć zastrzeżony PESEL i cofać ochronę tylko w wybranych przez siebie momentach.
Co można załatwić z zastrzeżonym numerem PESEL? Mnóstwo spraw
Zastrzeżony PESEL nie jest przeszkodą podczas ważnych życiowych czynności:
- realizacji recepty w aptece lub odbyciu wizyty lekarskiej,
- podpisaniu umowy o pracę lub innych dokumentów w życiu zawodowym,
- wykonywaniu obowiązków służbowych, np. realizacji zamówień lub składaniu dyspozycji,
- załatwianiu spraw urzędowych, jak np. zameldowanie, ślub, rejestracja narodzin,
- oddaniu głosu podczas wyborów,
- korzystaniu z profilu zaufanego lub usług Poczty Polskiej.
Nie ma też wpływu na ważność dokumentów, np. dowodu osobistego czy paszportu. Nie utrudnia przekraczania granic państwa ani podróży samolotem czy innymi środkami transportu.
Czytaj też:
Wielki wyciek medycznych danych. Już można sprawdzić swój PESEL Czytaj też:
Dawać czy nie dawać? Zamieszanie z napiwkiem w restauracjach