NFZ sukcesywanie ogłasza, do których lekarzy specjalistów można się dostać „od ręki”. Dużym ułatwieniem jest też centralna e-rejestracja, która ma uprościć zapisy na wizyty i ograniczyć biurokrację. Miliony pacjentów mogą w ten sposób ominąć wizytę u lekarza rodzinnego.
Niezależnie od ogólnych zasad, w Polsce istnieje szeroka grupa uprzywilejowanych pacjentów, którzy mogą korzystać z poradni specjalistycznych bez skierowania.
Trzy duże ułatwienia. Bez wizyty u lekarza rodzinnego
Od września 2025 roku pacjenci zyskali bezpośredni dostęp do kolejnych specjalistów. Zgodnie z przepisami NFZ, zmiany objęły trzy nowe grupy specjalistów:
- Psycholog – szybka pomoc w sytuacjach kryzysowych.
- Optometrysta – specjalista od diagnostyki wad wzroku i doboru korekcji optycznej, zarówno okularów, jak i soczewek kontaktowych.
- Lekarz medycyny sportowej – pomoc w do ocenie przeciążeń, wydawanie zaświadczeń sportowych czy kwalifikacja do udziału w zawodach.
Osoba, która zauważa u siebie objawy depresji, przewlekłego stresu czy zaburzeń lękowych, może znacznie szybciej rozpocząć konsultacje psychologiczne. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku problemów ze wzrokiem. Jeżeli trzeba, to optometrysta po badaniu wzroku może wystawić skierowanie do okulisty.
Dla przypomnienia, w 2026 roku mozemy nadal zapisać się bez skierowania do:
- Psychiatry — wsparcie zdrowia psychicznego.
- Ginekologa i położnika — prowadzenie ciąży i opieka nad kobietami.
- Onkologa — diagnostyka i leczenie nowotworów.
- Wenerologa — leczenie chorób przenoszonych drogą płciową.
- Stomatologa — leczenie zębów w ramach NFZ.
Wybierając lekarza, pacjent nie musi ograniczać się tylko do rejonu swojego miejsca zamieszkania, ale ma prawo wybrać każdą placówkę NFZ na terenie kraju.
Uprzywilejowane grupy osósb. Do specjalistów bez skierowania
Poza tym, są grupy osób, które z mocy prawa mają prawo do wizyt u specjalistów bez skierowania. Dotyczy to m.in.:
- osób chorych na gruźlicę lub zakażonych wirusem HIV,
- osób ze znacznym stopniem niepełnasprawności,
- weteranów i żołnierzy leczonych z powodu urazów lub chorób nabytych podczas misji zagranicznych,
- inwalidów wojennych, kombatantów i osób represjonowanych,
- osób uzależnionych i współuzależnionych w trakcie leczenia odwykowego,
- dzieci i młodzieży korzystających ze świadczeń psychologicznych i psychoterapeutycznych,
- niepełnoletnich pacjentów z ciężkimi, nieodwracalnymi schorzeniami powstałymi w okresie prenatalnym lub okołoporodowym – po okazaniu odpowiedniego zaświadczenia.
Czytaj też:
System sprawdzi e-recepty na leki refundowane. Takie we wrześniu odrzuci Czytaj też:
Seniorzy z Polski mile widziani w czeskich uzdrowiskach. Specjalna akcja