Polska chce zmienić na lepsze sytuację „więźniów czwartego piętra”. Chodzi o osoby, które ze względu na wiek i stan zdrowia nie są w stanie samodzielnie opuszczać mieszkań w budynkach bez windy.
Rząd zapowiedział nowy model systemowego wsparcia takich osób, czyli najem senioralny. W skrócie chodzi o to, aby seniorzy mogli wynajmować od gmin mieszkania przystosowane do ich potrzeb – bez konieczności ich kupowania, remontowania czy szukania lokalu na rynku prywatnym.
Zasady najmu senioralnego. Seniorzy zatrzymują swoje mieszkania
Zainteresowani poprawą losu seniorzy mieszkający we własnych mieszkaniach, będą mogli zawrzeć z gminą umowę najmu lokalu z zasobu gminy pod warunkiem jednoczesnego wynajęcia gminie mieszkania, w którym dotychczas mieszkały.
Senior nie będzie musiał wnosić wkładu własnego. Wynajmowane lokale mają być mniejsze, łatwe w utrzymaniu i dostosowane do codziennych potrzeb osób starszych – parter, brak progów, winda, przyciski alarmowe, lokalizacja w pobliżu usług. Czynsz ma być niższy niż na rynku prywatnym. Warunki najmu – w tym wysokość opłat – będą ustalane przez samorządy lokalne. Nie będzie sztywnego, obowiązującego w całej Polsce limitu dochodów.
Pierwszeństwo mają mieć osoby, które mieszkają w lokalach nieprzystosowanych – np. wysokie piętra bez windy, brak ogrzewania, trudności w poruszaniu się. Przepisy przewidują także możliwość najmu dla par seniorów oraz osób starszych mieszkających np. z niepełnosprawnym członkiem rodziny.
Gmina będzie mogła podnajmować od osoby starszej mieszkanie stanowiące jej własność, bez obawy o zmianę prawnego stanu mieszkania, które pozostanie jej własnością. W sytuacji rezygnacji osoby starszej z mieszkania gminnego, mieszkanie stanowiące jej własność zostanie zwrócone, a w przypadku śmierci seniora mieszkanie pozostanie w masie spadkowej.
Seniorzy chcą kontaktu z bliskimi. Gwarancja dostępu z sypialni do łazienki
Jednak organizacje społeczne alarmują, że projekt nadal zawiera braki – nie gwarantuje odpowiedniego standardu mieszkań ani ich lokalizacji, co może pogorszyć sytuację seniorów. Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosił też problem z samą umową.
Zastrzeżenia budzi brak minimalnych ustawowych wymagań dostępności lokalu oferowanego przez gminę osobom w wieku 60+, jak brak progów, brak określenia szerokości drzwi czy łatwego dostępu z sypialni do łazienki.
W projekcie nie określono także wymogu bliskości do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, apteki, transportu, sklepu czy bliskości do domów osób z rodziny. Samorządy i eksperci wskazują, że kluczowym wyzwaniem pozostaje brak odpowiedniej liczby gotowych, dostępnych lokali komunalnych oraz koszty ich przystosowania.
Rządowy projekt najmu senioralnego jest na etapie zaawansowanych konsultacji i poprawek.
Czytaj też:
Seniorka oszukała oszusta. Uratowała aż 240 tysięcy złotych Czytaj też:
Letnie zniżki dla seniorów. Różne dokumenty – inne przywileje