Wiek emerytalny od dawna rozgrzewa opinię publiczną w Polsce. Szczególnie mocno temat wraca przed wyborami, gdy pojawiają się kolejne deklaracje polityków i propozycje zmian. Tym razem ożywiona dyskusja dotyczyła m.in. uzależnienia wieku emerytalnego kobiet od posiadania dzieci, ale padła też propozycja zupełnie innego podejścia. Jak wygląda sytuacja w Polsce i jakie rozwiązania obowiązują w innych państwach?
Wiek emerytalny znów trafił na polityczną agendę
Dyskusję rozpoczęła propozycja ministry funduszy i polityki regionalnej Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz. W rozmowie z „Wirtualną Polską” zasugerowała ona, aby kobiety posiadające dzieci zachowały możliwość przejścia na emeryturę w wieku 60 lat. Kobiety bezdzietne miałyby natomiast pracować do 65. roku życia, czyli tyle samo co obecnie mężczyźni.
Pomysł spotkał się ze stanowczą reakcją ministry rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszki Dziemianowicz-Bąk. Szefowa resortu pracy sprzeciwiła się uzależnianiu wieku emerytalnego od sytuacji rodzinnej.
– Z całą determinacją i stanowczością chcę powiedzieć, że jakiekolwiek pomysły, żeby uzależniać wiek emerytalny, czy to kobiet, czy mężczyzn od tego, czy mają dzieci, ile tych dzieci mają, czy te dzieci są zdrowe, czy nie są zdrowe, kto je wychowuje, to absolutnie nie ma na to zgody – powiedziała szefowa resortu pracy.
Zrównanie wieku kobiet i mężczyzn
Dziemianowicz-Bąk wskazała jednocześnie, że innym kierunkiem wartym rozważenia mogłoby być zrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Nie chodziłoby jednak o podniesienie wieku kobiet do 65 lat. W grę miałoby wchodzić zrównanie go „w dół”, czyli umożliwienie mężczyznom przechodzenia na emeryturę na takich samych zasadach jak kobietom.
Obecnie wiek emerytalny w Polsce wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. To rozwiązanie wyróżnia Polskę na tle większości państw OECD. Z danych organizacji wynika, że tylko kilka innych krajów OECD nadal utrzymuje różny ustawowy wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn.
– Co z kobietami, które dzieci mieć nie mogą, co z kobietami, które doświadczą poronienia, co z rodzicami, którzy stracą swoje dziecko, co z sytuacją, w której kobieta dziecko urodzi, ale wychowuje je samodzielnie ojciec mężczyzna? – pytała ministra.
Minister finansów ucina dyskusję
W środę do całej sprawy odniósł się minister finansów i gospodarki Andrzej Domański. Jego deklaracja jest jednoznaczna i nie pozostawia obecnie wiele miejsca na interpretacje. Resort finansów nie pracuje nad zmianą wieku emerytalnego, a obecne zasady mają pozostać bez zmian do wyborów.
– Żadnych zmian w wieku emerytalnym. Rząd nie prowadzi żadnych prac nad zmianą wieku emerytalnego w Polsce i do wyborów się to nie zmieni – zadeklarował Domański w Radiu Zet.
Minister ocenił przy tym, że obecny system, w którym kobiety mogą przechodzić na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65 lat, działa prawidłowo i zapewnia stabilność. Oznacza to, że mimo politycznej dyskusji i pojawiających się propozycji na razie nie należy spodziewać się zmiany obowiązujących progów.
Jaki jest wiek emerytalny w innych krajach?
Polska na tle innych europejskich państw ma stosunkowo niski wiek emerytalny, szczególnie w przypadku kobiet. W wielu krajach granica wynosi około 65-67 lat, a część państw już zaplanowała kolejne podwyżki. Nie wszędzie obowiązuje jednak jedna sztywna zasada, ponieważ znaczenie mogą mieć m.in. rocznik, staż składkowy czy długość życia.
Przykładowo w Niemczech wiek emerytalny dla rocznika 1960 wynosi 66 lat i 4 miesiące, a dla rocznika 1964 i młodszych sięga 67 lat. We Francji granica zależy od rocznika i docelowo wynosi 64 lata. W Austrii mężczyźni przechodzą na emeryturę w wieku 65 lat, a wiek kobiet jest stopniowo podnoszony i docelowo również ma osiągnąć 65 lat.
W innych krajach Europy wygląda to następująco:
- Belgia – 66 lat, a od 2030 r. 67 lat,
- Hiszpania – 65 lat przy odpowiednio długim stażu lub 66 lat i 10 miesięcy przy krótszym,
- Włochy – 67 lat,
- Irlandia – 66 lat,
- Holandia – 67 lat, przy czym dla kolejnych roczników granica rośnie,
- Dania – 67 lat dla obecnych roczników, ale dla młodszych przewidziano 68, 69, a nawet 70 lat,
- Szwecja – nie ma jednej sztywnej granicy, a wiek docelowy dla roczników 1960-1964 wynosi 67 lat.
Na tym tle polski system, w którym kobieta może otrzymać emeryturę po ukończeniu 60 lat, a mężczyzna po 65. roku życia, rzeczywiście wyróżnia się na tle Europy. Na razie jednak, zgodnie z deklaracją ministra finansów, nie ma planów zmiany tych zasad.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o wiek emerytalny w Polsce
Jaki jest obecny wiek emerytalny dla kobiet w Polsce?
Obecnie kobiety mogą przechodzić na emeryturę w wieku 60 lat.
Jaki jest obecny wiek emerytalny dla mężczyzn w Polsce?
Mężczyźni mogą przechodzić na emeryturę w wieku 65 lat.
Kto może przejść na wcześniejszą emeryturę?
Prawo do wcześniejszej emerytury mają m.in.:
- osoby pracujące w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze (np. górnicy, nauczyciele w szkołach specjalnych),
- osoby z dużym stażem składkowym i nieskładkowym, spełniające określone limity lat pracy.
Czytaj też:
ZUS wyliczył mu 1230 zł emerytury. Emeryt poszedł do sądu. Walczył 18 lat i wygrał Czytaj też:
Wychowała dzieci i może dostać wyższą emeryturę. Kluczowe są te dwa wnioski