Wdrożenie systemu kaucyjnego nad Wisłą to operacja na żywym organizmie, która objęła miliardy plastikowych i metalowych opakowań po napojach rocznie. Niestety wciąż nie tyle ile wymaga od nas Unia Europejska.
Od października 2025 roku do maja 2026 roku w systemie zebrano już ponad miliard opakowań, z czego 650 mln to butelki plastikowe, a 350 mln puszki. Jednak Polska musi osiągnąć poziom aż 90 proc. do 2029 roku, a do tego jest jeszcze bardzo daleko. Według resortu klimatu, bez systemu kaucyjnego w ogóle nie będzie to możliwe. Skoro tak, to może trzeba Polakom więcej zapłacić w ramach kaucji?
Czy Polacy mogą liczyć na większą kaucję?
Sklepy o powierzchni powyżej 200 metrów kwadratowych zostały ustawowo zmuszone do odbioru pustych opakowań, podczas gdy mniejsze punkty mogą dołączać do systemu dobrowolnie. Przedsiębiorcy z organizacji zrzeszających małe sklepy apelowali do premiera o wstrzymanie systemu kaucyjnego, powołując się na chaos logistyczny i duże koszty. Resort klimatu stoi jednak na stanowisku, że poprawa logistyki jest konieczna, ale system musi funkcjonować, aby uniknąć kar unijnych.
W dodatku biorąc pod uwagę wzrost cen, kwota 50 groszy traci na sile nabywczej i przestaje być wystarczającym motywatorem. Część organizacji proekologicznych naciska na rząd, aby wzorem krajów bałtyckich czy Niemiec podnieść stawkę do co najmniej jednej złotówki za każde opakowanie plastikowe i metalowe.
Wiceministra klimatu Anita Sowińska, odpowiedzialna za wdrożenie reformy, w oficjalnym komunikacie stwierdziła, że obecnie nie trwają żadne prace nad podwyższeniem kwoty kaucji. Resort stoi na stanowisku, że aktualne stawki, czyli 50 groszy za plastik i metal oraz 1 złoty za szkło wielokrotnego użytku, są optymalne w polskich warunkach ekonomicznych. Zbyt wysoka kaucja mogłaby zostać odebrana jako ukryty podatek i wpłynąć na zwyczaje zakupowe Polaków.
Ile w ramach kaucji dostają u siebie Europejczycy?
Polskie stawki są zbliżone do średniej europejskiej, co zapobiega tak zwanej turystyce kaucyjnej. W Niemczech, gdzie system działa od 2003 roku, w przypadku jednorazowych butelek plastikowych i puszek kaucja wynosi 25 eurocentów (1,06 zł). Opakowania wielorazowe, głównie szklane butelki, objęte są kaucją w wysokości od 8 do 15 eurocentów (35 – 70 gr).
W Holandii system kaucyjny jest dobrze rozwinięty i obejmuje plastikowe butelki, butelki szklane oraz puszki. Kaucja wynosi od 0,15 do 0,25 euro, zależnie od rodzaju opakowania. Zwrot odbywa się w automatach w supermarketach, a klient dostaje paragon rozliczany przy kasie. System rozszerzono o puszki w 2023 roku. W Austrii kaucja wynosi 25 centów za opakowanie i obejmuje wszystkie butelki szklane i plastikowe oraz puszki o pojemności od 0,1 do 3 litrów.
Za to w Czechach próba wprowadzenia systemu kaucyjnego dla butelek PET i puszek zakończyła się niepowodzeniem. Projekt ustawy upadł w marcu 2025 roku i nie uzyskał wystarczającego poparcia politycznego.
Czytaj też:
Oddaj butelki i puszki kurierowi! Nowy poziom kaucji i segregacjiCzytaj też:
Nowy rodzaj osiedlowych ogłoszeń: odbiorę za darmo cały worek!Czytaj też:
Ta gmina podniosła opłaty za śmieci. Wprost wini za to system kaucyjny