System emerytalny w Polsce od ponad 30 lat polega na gromadzeniu składek emerytalnych na indywidualnych kontach w ZUS. Od ilości składek i ich wysokości w głównej mierze zależy wysokość emerytury, na którą Polacy mogą przejść po przekroczeniu wieku emerytalnego – 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Liczy się także staż pracy – 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.
Osoby, które nie spełniają tych warunków otrzymują bardzo niskie – wręcz groszowe świadczenia. Jest jednak wyjątek – niepracujące kobiety mogą liczyć na świadczenie minimalne z ZUS, pod jednym warunkiem.
Groszowych emerytur z ZUS jest coraz więcej
Z danych podawanych przez ZUS wynika, że liczba tzw. emerytur groszowych wzrosła od 2011 roku z poziomu 23,9 tys. do 433,1 tysięcy w 2024 roku. Jeszcze 15 lat temu stanowiły one 4,2 proc. ogółu emerytur wypłacanych według nowego systemu, ale w 2024 roku było to już 9,9 proc. Już niemal 42 tys. seniorów dostaje mniej niż 600 zł miesięcznie, a liczba wszystkich emerytów poniżej minimum przekroczyła 459 tysięcy. ZUS podał, że na koniec 2025 roku:
- 5,5 tys. osób otrzymywało świadczenia nawet mniejsze niż 50 zł miesięcznie,
- 8,6 tys. osób dostawało świadczenia w przedziale 50-200 zł miesięcznie,
- 10,4 tys. osób dostawało 200-400 zł miesięcznie,
- 17,3 tys. osób dostawało 400-600 zł miesięcznie.
Emerytura groszowa to świadczenie wypłacane przez ZUS, którego wysokość jest niższa niż najniższa gwarantowana emerytura. W 2026 roku minimalna emerytura wzrosła do 1978,49 zł brutto. Najniższa kwota świadczenia emerytalnego wynosi tylko 2 grosze. Ta absurdalna kwota od ZUS przysługuje dwóm osobom w Polsce. Jedną z nich jest kobieta, która przepracowała tylko jeden dzień, drugą — mężczyzna, którego staż pracy to jeden miesiąc.
Warunki otrzymania świadczenia Mama 4+
Przed groszową emeryturą niepracujące wystarczającej liczby lat kobiety mogą uciec w jeden sposób – rodząc czworo dzieci. Od 2019 roku funkcjonuje w Polsce rządowy program Mama 4 plus, który zapewnia minimalne świadczenie emerytalne kobietom, które poświęciły życie wychowaniu dzieci.
Świadczenie z programu nie przysługuje:
Od 1 marca 2026 roku rodzicielskie świadczenie uzupełniające (Mama 4+) wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie.
Czytaj też:
Wniosek do ZUS o emeryturę. Nawet jeden dzień robi różnicę