Sklepy mają nowych liderów drożyzny. To wcale nie jest masło

We wrześniu ceny w sklepach rosły szybciej niż miesiąc wcześniej, a na szczycie zestawienia najbardziej drożejących produktów znalazły się słodycze i desery, używki oraz napoje bezalkoholowe.

Z danych raportu „Indeks Cen w Sklepach Detalicznych”, przygotowanego przez UCE Research i Uniwersytety WSB Merito, wynika, że roczna dynamika wzrostu cen zwiększyła się z 1,7 proc. w sierpniu do 1,9 proc. we wrześniu. Jednocześnie niektóre kategorie, które wcześniej mocno drożały, wyraźnie wyhamowały.

Słodycze, używki i napoje na czele podwyżek

We wrześniu 2026 r. największe wzrosty cen rok do roku odnotowano w pięciu kategoriach produktów. Liderami drożyzny zostały:

• słodycze i desery – wzrost o 6,7 proc.,
• używki – wzrost o 6,1 proc.,
• napoje bezalkoholowe – wzrost o 4,8 proc.,
• ryby – wzrost o 4,6 proc.,
• mięso – wzrost o 4,4 proc.

Zmieniła się tym samym kolejność kategorii, które najmocniej drożały w sklepach. Jeszcze w sierpniu wysoko w zestawieniu znajdowały się chemia gospodarcza, karmy dla zwierząt i artykuły dla dzieci. We wrześniu presja cenowa przesunęła się przede wszystkim w stronę żywności, napojów i używek.

– Na kolejność kategorii wpływają m.in. ceny surowców, koszty importu i produkcji, kurs złotego, sezonowość oraz intensywność promocji. W sierpniu wysokie wzrosty dotyczyły m.in. chemii i karm, natomiast we wrześniu ciężar wzrostów przesunął się w stronę żywności, napojów i używek. Oznacza to, że presja cenowa jest obecnie nierównomierna i może szybko zmieniać się pomiędzy kategoriami. – wyjaśnia dr Rafał Parvi z Uniwersytetu WSB Merito.

Dlaczego akurat te produkty drożeją?

Za wzrostami cen poszczególnych grup stoją różne czynniki. W przypadku używek znaczenie mają m.in. ceny kawy i herbaty na światowych rynkach, zmiany podatkowe i regulacyjne oraz kursy walut. Wzrost cen mięsa wiąże się natomiast z kosztami pasz, energii, transportu i chłodnictwa, a także z sytuacją podażową poszczególnych gatunków.

W przypadku słodyczy i deserów na ceny detaliczne nadal wpływają wcześniejsze podwyżki kosztów kakao, tłuszczów i energii. Dodatkową presję może wywierać cukier, którego światowe ceny we wrześniu wzrosły o 6,1 proc. w porównaniu z sierpniem.

Eksperci zwracają jednak uwagę, że zmiany rocznej dynamiki cen nie muszą oznaczać wyłącznie wzrostu bieżących kosztów produkcji. Znaczenie mają również promocje i tzw. efekt bazy, czyli poziom cen z poprzedniego roku, do którego porównywane są obecne wartości.

Nie wszystko drożeje. Te produkty są tańsze niż przed rokiem

Nie wszystkie produkty dostępne w sklepach odnotowały podwyżki. We wrześniu najmocniej potaniały produkty tłuszczowe, których ceny były o 8,1 proc. niższe niż rok wcześniej. W sierpniu spadek wynosił jeszcze 15,4 proc., co oznacza, że skala obniżek wyraźnie się zmniejszyła.

Spadki cen odnotowano również w kilku innych kategoriach:

• produkty sypkie – o 4,5 proc. rok do roku,
• nabiał – o 2,4 proc.,
• środki higieny osobistej – o 0,3 proc.

Zmieniła się także sytuacja w kategorii dodatków spożywczych. W sierpniu ich ceny były o 5,9 proc. niższe niż przed rokiem, natomiast we wrześniu odnotowano wzrost o 1,1 proc.

Chemia gospodarcza i karmy dla zwierząt drożeją wolniej

Wyraźne wyhamowanie podwyżek dotyczyło kategorii, które miesiąc wcześniej należały do najszybciej drożejących. Roczna dynamika cen chemii gospodarczej zmniejszyła się z 6,7 proc. w sierpniu do 3,7 proc. we wrześniu. W przypadku karm dla zwierząt spadła z 5,7 proc. do 4,2 proc., a artykułów dla dzieci – z 4,7 proc. do 2,5 proc.

Zdaniem ekspertów przyczyną mogą być m.in. efekt bazy, większa konkurencja pomiędzy sieciami handlowymi oraz zmiany polityki promocyjnej. Niższa dynamika nie musi zatem oznaczać, że koszty producentów gwałtownie spadły.

Raport wskazuje jednocześnie na zmniejszenie różnicy pomiędzy kategorią najszybciej drożejącą a tą, która najmocniej taniała. We wrześniu wyniosła ona 14,8 pkt proc., podczas gdy w sierpniu sięgała 22,1 pkt proc. Nie oznacza to jednak, że ceny w sklepach przestały się znacząco różnić pod względem kierunku i tempa zmian.