Udar cieplny to nie przelewki. Jak ochronić w upale mózg i serce?

Rekordowe upały w Polsce stwarzają nowe niebezpieczeństwo – Polakom grozi udar cieplny. Szczególnie zagrożeni są zwłaszcza seniorzy i dzieci, ale stan zagrożenia życia może dotknąć każdego. Nie trzeba nawet przebywać na słońcu.

Udar cieplny jest ogólnym przegrzaniem organizmu w wyniku wysokich temperatur lub intensywnego wysiłku fizycznego. Mechanizm udaru opiera się na zaburzeniu termoregulacji. Organizm po prostu nie nadąża z chłodzeniem ciała w gorącym i dusznym otoczeniu.

Polska nieprzystosowana do upału. Otoczenie sprzyja udarowi cieplnemu

Budownictwo w Polsce nie nadąża za tempem zmian klimatycznych. Deweloperzy budują przede wszystkim tak, aby było ciepło zimą i rzadko pamiętają o tym, że w mieszkaniach powinno być również chłodno latem. Podobny kłopot dotyczy mieszkań wybudowanych lata temu, które się łatwo przegrzewają.

Do tego dochodzi jeszcze brak miejskiej zieleni, nagrzewające się ulice, chodniki i ściany budynków. Wszystko to jeszcze bardziej podnosi temperaturę i tak już upalnego letniego powietrza. Nie wszystkich również stać na klimatyzację ponieważ niesie ona znacznie większe koszty dla użykowników niż ogrzewanie. Energochłonność urządzeń chłodniczych jest 4-6 razy większa niż sprzętów grzewczych.

W takich okolicznościach nie trudno o nieszczęście – udar cieplny jest stanem zagrożenia życia i wymaga pobytu w szpitalu.

Udar jest nagłą sytuacją medyczną, bezpośrednio zagrażająca życiu, która wymaga natychmiastowej interwencji aby zapobiec trwałym uszkodzeniom organów lub nawet śmierci. Konsekwencje obejmują uszkodzenia mózgu, ostrą niewydolność wielonarządową (nerek, wątroby, układu oddechowego), zaburzenia krzepnięcia krwi oraz zapaść krążeniową.

Charakterystycznym objawem jest bardzo wysoka temperatura ciała, sięgająca powyżej 40°C co oznacza przegrzanie wewnętrznych organów. Osoba dotknięta udarem słonecznym może przestać się pocić. Skóra staje się gorąca i sucha w dotyku. Udarowi towarzyszy intensywny ból głowy, zawroty głowy oraz dezorientacja. Mogą wystąpić również nudności i wymioty. Można także odczuwać przyspieszone, silne tętno i nierównomierne bicie serca. W cięższych przypadkach mogą pojawić się problemy z oddychaniem a nawet utrata przytomności.

W upalne dni najlepiej zrezygnować z przebywania na zewnątrz, dbać o nawodnienie organizmu i nie czekać na uczucie pragnienia, tylko uzupełniac płyny na bieżąco. Unikać alkoholu i nadmiaru kawy, które odwadniają organizm. Nosić przewiewną odzież.

Temperaturę ciała obniżać co jakiś czas chłodnymi (ale nie lodowatymi) prysznicami lub po prostu przez zraszanie skóry wodą. Dobrze jest również zmoczyć głowę w chłodnej wodzie. Można także stosować chłodne kompresy na kark, klatkę piersiową i nadgarstki. I trzymać stopy w misce z chłodną wodą.