Pułapka rentowa. Zarobki rencistów przekraczają limit w ZUS

Tych dwóch świadczeń nie można ze sobą mylić: emerytura jest dożywotnim świadczeniem po osiągnięciu odpowiedniego wieku oraz po wypracowaniu odpowiedniego stażu pracy i nie można jej odebrać, a renta jest przyznawana czasowo lub na stałe z powodu niezdolności do pracy przez chorobę lub wypadek.

Wysokość emerytury zależy od sumy składek zgromadzonych w ZUS, a renta zależy od stażu pracy i stopnia niezdolności do pracy. Renta jest często niższa niż emerytura, ponieważ opiera się na krótszych okresach składkowych lub niższych zarobkach. Ale kluczowa różnica, która sprawia najwięcej trudności to możliwość dorabiania do głównego świadczenia.

Kto może przez przeszkód dorabiać biorąc świadczenie z ZUS?

Emeryci pobierający emeryturę powszechną mogą dorabiać bez przeszkód i limitów. Ale osoby otrzymujące rentę z tytułu niezdolności do pracy muszą być ostrożne, ponieważ podejmowanie pracy może prowadzić wprost do utraty świadczenia z ZUS.

W 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał 40 076 rent z tytułu niezdolności do pracy. To spadek w porównaniu z 2024 rokiem, kiedy to przyznano 43 tys. takich świadczeń. Wśród przyznanych rent najwięcej świadczeń dotyczyło:

• 27 072 renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (najniższa możliwa kwota: 1409,18 zł brutto),
• 10 190 rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (najniższa możliwa kwota: 1878,91 zł brutto),
• 2 814 rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, do których przyznano dodatek pielęgnacyjny (354,84 zł).

ZUS zastawia pułapkę rentową na rencistów

Przedstawione przez ZUS statystyki są niepełne, ponieważ nie obejmują rent, które odwieszono po uprzednim zawieszeniu. Dzieje się tak, kiedy zarobki rencisty przekraczają wyznaczony przez ZUS limit, czyli powyżej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

To właśnie limit dorabiania jest przyczyną wpadania w pułapkę rentową. Osoby dorabiające muszą dokładnie zmieścić się w wyznaczonym limicie. W 2026 roku przekroczenie 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia (około 6438,50 zł brutto od marca 2026 roku) za kwartał kalendarzowy powoduje zmniejszenie świadczenia, a przekroczenie 130 proc. (11957,20 zł brutto) jego zawieszenie, co skutecznie zniechęca osoby z niepełnosprawnościami do aktywności zawodowej. Uwaga – limity zmieniają się co kwartał (marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień) na podstawie danych GUS.

Od 1 marca 2026 roku najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i renta socjalna wynoszą 1978,49 zł brutto.