Dezinformacja medyczna – seniorzy na linii strzału. Jak odróżnić fakty od manipulacji?

Internet zalała fala „niewinnych porad” dotyczących stylu życia, które w rzeczywistości są śmiertelnie niebezpieczną pseudonauką. Niestety seniorzy nabierają się na dezinformację medyczną wyjątkowo często.

Powodów takiej sytuacji jest kilka: późno zaczęli korzystać z nowych technologii, a zmieniające się szybko technologie oraz formy manipulacji (deepfake czy spreparowane zdjęcia) mogą być dla nich trudne do rozpoznania bez odpowiedniej wiedzy. Poza tym lekarz czy naukowiec to dla starszego pokolenia wciąż świętość.

„Nie daj się złapać na sensacyjne nagłówki i obietnice natychmiastowego wyleczenia bez badań” – radzi seniorom ZUS.

5 medycznych bzdur, które w 2026 roku trafiły do Polaków. Strach się bać

Między styczniem 2025 roku a połową maja 2026 roku naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu (UMW) przeanalizowali ponad 380 tysięcy publikacji, co pozwoliło wyłonić pięć największych medycznych bzdur, w które bezkrytycznie uwierzyli Polacy:

• „Rutynowe odrobaczanie” i uniwersalny mit pasożytów – rzekomo mają odpowiadać za niemal każdą dolegliwość: od otyłości i cukrzycy, przez różne typy ADHD u dzieci, aż po nowotwory.
• Głodówki lecznicze, radykalne posty jako rzekomy sposób na zmuszenie organizmu do samooczyszczenia oraz eliminacji komórek rakowych czy pasożytów.
• „Lewoskrętna” witamina C i megadawki witaminy D jako rzekoma pomoc w „wyleczeniu nowotworów, chorób autoimmunologicznych i stanów zapalnych”.
• Nieszczepione dzieci są rzekomo zdrowsze.
• „Biologia totalna” czy „nowa medycyna germańska” – bakterie i wirusy nie istnieją lub są jedynie niegroźnymi „szczątkami obumarłych komórek”.

Podsumowując analizę interentowych treści, dr Dorota Sikora, badaczka dezinformacji napisała: „Obserwujemy powstawanie alternatywnego systemu wiedzy o zdrowiu. Takiego, który dla wielu osób staje się bardziej przekonujący niż wiedza ekspertów”.

ZUS z przesłaniem do seniorów. „Sprawdzaj lekarzy”

ZUS ma w tej sytuacji dla seniorów kilka konkretnych rad:

• sprawdzaj lekarzy w Centralnym Rejestrze Lekarzy,
• zaufaj medykom – najpewniejszym źródłem informacji są lekarze, farmaceuci czy pielęgniarki,
• nie działaj pod presją czasu – dezinformacja karmi się skrajnymi emocjami.

ZUS prosi także by seniorzy reagowali i podejrzane treści zgłaszali ekspertom na stronie http://zglos-dezinformacje.nask.pl.