Te dokumenty mogą podnieść emeryturę. Seniorzy powinni zajrzeć do archiwów

Dla części emerytów ważne informacje mogą znajdować się w dokumentach, które od lat leżą w domowych archiwach. Szczególnie istotne są materiały dotyczące zatrudnienia, wysokości wynagrodzenia oraz okresów ubezpieczenia sprzed 1999 roku. Ich odnalezienie może mieć znaczenie przy ponownym wyliczeniu świadczenia.

Przed 1999 rokiem informacje dotyczące pracy i zarobków nie były gromadzone w elektronicznych kontach ubezpieczonych. ZUS zaczął prowadzić takie indywidualne konta dopiero od tego momentu. Wcześniejsze dane znajdowały się przede wszystkim w papierowej dokumentacji pracodawców.

Dlatego warto sprawdzić, czy w domowych zbiorach zachowały się dokumenty potwierdzające przebieg zatrudnienia. Mogą one dotyczyć zarówno samego okresu pracy, jak i wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia.

Kiedy można starać się o przeliczenie emerytury?

Ponowne ustalenie wysokości świadczenia może być możliwe w kilku sytuacjach. Dotyczy to między innymi osób, które przy przechodzeniu na emeryturę lub rentę nie miały kompletnej dokumentacji dotyczącej okresów ubezpieczenia.

Znaczenie może mieć również późniejsze odnalezienie dowodów potwierdzających zarobki osiągnięte przed przyznaniem świadczenia. Pod uwagę może być brana także praca lub opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne już po przejściu na emeryturę albo rentę.

W praktyce szczególnie ważne mogą okazać się dokumenty, których wcześniej nie udało się odnaleźć. Nie oznacza to jednak automatycznej podwyżki świadczenia. ZUS musi najpierw zweryfikować przedstawione informacje i ocenić ich wpływ na wysokość emerytury.

Jakich dokumentów szukać?

Seniorzy, którzy chcą sprawdzić, czy mają podstawy do ponownego ustalenia świadczenia, powinni przejrzeć stare dokumenty związane z zatrudnieniem. Przydatne mogą być między innymi:

• świadectwa pracy,
• zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu,
• legitymacje ubezpieczeniowe z odpowiednimi wpisami,
• umowy o pracę i angaże,
• listy płac znajdujące się w archiwach.

W przypadku zlikwidowanych zakładów pracy dokumentacji można szukać również w archiwach lub jednostkach, które przechowują dokumenty byłych pracodawców. Odnalezienie takich materiałów może być szczególnie istotne wtedy, gdy wcześniejsze dane o zatrudnieniu lub zarobkach nie zostały uwzględnione przy ustalaniu świadczenia.

Wniosek ERPO można złożyć także przez internet

Samo odnalezienie dokumentów nie wystarczy. Osoba zainteresowana ponownym ustaleniem wysokości emerytury powinna złożyć w ZUS formularz ERPO. Od marca 2026 roku możliwe jest również przekazanie tego wniosku przez internet, za pośrednictwem platformy eZUS.

Dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia lub wysokość zarobków należy natomiast przekazać do ZUS w oryginale. Można zrobić to osobiście w placówce albo przesłać dokumenty pocztą.

Po otrzymaniu wniosku i dokumentacji ZUS sprawdza przedstawione informacje oraz gromadzi dane potrzebne do rozpatrzenia sprawy. Następnie wydaje decyzję dotyczącą ponownego ustalenia wysokości świadczenia. ZUS ma na jej wydanie 30 dni, przy czym termin ten liczy się od momentu wyjaśnienia wszystkich wymaganych okoliczności i zgromadzenia niezbędnych dokumentów.