ZUS wyliczył mu 1230 zł emerytury. Emeryt poszedł do sądu. Walczył 18 lat i wygrał

Historia pana Andrzeja pokazuje, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) dotycząca wysokości emerytury nie zawsze musi być ostateczna.

Były górnik z Jaworzna przez niemal 18 lat walczył o zmianę sposobu wyliczenia świadczenia. Początkowo ZUS przyznał mu zaledwie 1230 zł emerytury. Walczył i wgrał.

Przez lata walczył o wyższe świadczenie

Zacznijmy od początku. Mężczyzna przez 25 lat pracował na Węgrzech, a w 2007 r. chciał przejść na emeryturę górniczą w Polsce. ZUS wyliczył wówczas wysokość świadczenia, ale senior nie zgodził się z decyzją i skierował sprawę na drogę sądową. Jak opisuje „Business Insider”, batalia o właściwe wyliczenie emerytury trwała wiele lat.

Przełom nastąpił dopiero wiosną 2025 r. Sąd pierwszej instancji przyznał rację emerytowi, a następnie jego stanowisko potwierdził sąd apelacyjny. W efekcie ZUS musiał nie tylko podwyższyć świadczenie, ale także wypłacić 18 tys. zł wyrównania. Po kolejnych waloryzacjach emerytura pana Andrzeja przekroczyła 3 tys. zł brutto.

– Miałem trochę szczęścia, bo wartość przedmiotu sporu była w moim przypadku na tyle niska, że ZUS nie mógł wnieść kasacji do Sądu Najwyższego. Decyzja była więc prawomocna – wyjaśnił emeryt.

Problem dotyczy sposobu wyliczania świadczeń

Źródłem problemu są przepisy, które weszły w życie w 2012 r. W określonych przypadkach przy wyliczaniu emerytury powszechnej od zgromadzonego kapitału odejmowano kwoty wcześniej pobranych świadczeń. W praktyce oznaczało to, że część osób mogła otrzymać znacznie niższą emeryturę, niż wynikałoby to z ich oczekiwań.

Mechanizm ten został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. W czerwcu 2024 r. TK uznał go za niezgodny z konstytucją. Problem polega jednak na tym, że orzeczenie nie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw. ZUS nie zmienił więc automatycznie sposobu postępowania wobec wszystkich osób, których sprawa może dotyczyć.

W takiej sytuacji seniorzy, którzy uważają, że ich świadczenie zostało wyliczone w niekorzystny sposób, mogą występować do ZUS o ponowne przeliczenie emerytury. Jeśli Zakład odmówi, pozostaje jeszcze możliwość skierowania sprawy do sądu. Przypadek pana Andrzeja pokazuje, że taka droga może zakończyć się korzystnym dla emeryta rozstrzygnięciem.

Nawet 200 tys. osób może mieć podobny problem

Według informacji przywoływanych w sprawie problem może dotyczyć nawet 200 tys. Polaków.

Chodzi przede wszystkim o określone grupy osób urodzonych w latach 1949–1959. Wśród potencjalnie zainteresowanych są m.in. część kobiet z roczników 1949–1959 oraz mężczyźni urodzeni w latach 1949–1952 i w 1954 r.

Rząd pracuje nad przepisami, które mają umożliwić ponowne przeliczenie świadczeń. To jednak nie musi oznaczać wypłaty pieniędzy za cały okres, w którym emeryt otrzymywał zaniżoną emeryturę. Zgodnie z założeniami projektu podwyżki miałyby dotyczyć przyszłych świadczeń, bez wyrównania za wcześniejsze lata.

Dla części seniorów różnica może być więc istotna. Jeśli nowe przepisy nie zapewnią wypłaty zaległych kwot, droga sądowa nadal może okazać się dla nich korzystniejsza.

Co może zrobić emeryt, gdy ZUS odmówi?

Sama odmowa ponownego przeliczenia świadczenia przez ZUS nie musi oznaczać końca sprawy. Senior może sprawdzić, czy jego sytuacja mieści się w grupie osób, których dotyczą zakwestionowane przepisy, a następnie rozważyć skierowanie sprawy do sądu.

W przypadku pana Andrzeja wieloletnia batalia zakończyła się nie tylko podwyższeniem świadczenia, ale również wypłatą wyrównania. Jego emerytura po waloryzacjach przekroczyła 3 tys. zł brutto, podczas gdy początkowo ZUS wyliczył mu zaledwie 1230 zł.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o wysokość emerytur w Polsce

Ile wynosi minimalna emerytura?

Od marca 2025 roku minimalna emerytura wynosi 1878,91 zł brutto. Przysługuje osobom, które spełniły wymagany staż pracy.

Jaka jest najniższa emerytura?

Najniższe świadczenie to zaledwie 2 grosze miesięcznie. Takie emerytury trafiają do osób z bardzo krótkim stażem pracy, nawet jednodniowym.

Jaka jest najwyższa emerytura w Polsce?

Obecnie najwyższa emerytura wypłacana przez ZUS wynosi 51 400 zł brutto miesięcznie. Otrzymuje ją osoba, która pracowała i opłacała składki przez 67 lat.

Czy emerytury będą wyższe w 2026 roku?

Tak. Rząd zapowiedział waloryzację emerytur na poziomie co najmniej 4,9 proc. Ostateczna wysokość podwyżek zależy od inflacji i danych GUS.

Dlaczego jedni dostają grosze, a inni tysiące złotych?

Wysokość emerytury zależy głównie od długości pracy i wysokości odprowadzanych składek. System działa według zasady: im dłużej pracujesz i więcej wpłacasz, tym wyższe świadczenie.