Mniejsze czternastki. Niektórzy seniorzy zapłaczą jesienią

Dodatkowe świadczenie dla seniorów wprowadził rząd PiS w 2021 roku jako formę wsparcia dla emerytów i rencistów w momencie rosnącej inflacji i kosztów życia. Czternastka miała przeciwdziałać ubóstwu wśród seniorów i poprawić ich sytuację bytową. Od 2023 roku to dodatkowe świadczenie ma już charakter stały i jest wypłacane co roku.

Czternasta emerytura jest wypłacana automatycznie we wrześniu. Przysługuje nie wszystkim, ale większości świadczeniobiorców, w tym emerytom i rencistom otrzymującym świadczenie z ZUS, KRUS, służbom mundurowym oraz osobom pobierającym rentę socjalną. Kto jej w 2026 roku nie dostanie?

Kryterium dochodowe przy czternastej emeryturze

W pełnej wysokości, czyli kwocie minimalnej emerytury (1978,49 zł brutto, czyli około 1800 zł netto), czternastka zostanie wypłacona osobom, których regularne świadczenie emerytalne nie przekracza 2900 zł.

Osobom, którym na konto wpływa więcej, kwota czternastki zostanie stosownie pomniejszona o kwotę przekroczenia, zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”. Przykładowo, jeśli ktoś otrzymuje emeryturę w wysokości 3500 zł miesięcznie, to wówczas taka osoba dostanie czternastkę pomniejszoną o 600 zł (czyli kwotę przekroczenia).

Dodatkowe świadczenie nie wpłynie jesienią na konto, jeżeli wyliczona kwota okaże się niższa niż 50 zł brutto. Oznacza to, że dodatkowych pieniędzy nie otrzymają ci, których regularna emerytura jest większa niż 4828,49 zł brutto (4393 zł netto).

Komu czternastka się nie opłaca, bo ma ulgę PIT-0?

Problemem seniorów jest wciąż brak waloryzacji progu, do którego przysługuje czternasta emerytura. W 2025 roku z tego powodu prawo do „czternastki” straciło około 300 tysięcy osób.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie planuje podniesienia progu dochodowego dla „czternastki”, co rodzi zarzuty o brak sprawiedliwości w systemie. Jednak urząd stoi na stanowisku, że czternastka ma trafiać głównie do osób o najniższych świadczeniach.

Część emerytów świadomie rezygnuje z czternastej emerytury, a zjawisko to dotyczy głównie osób, które pracują zawodowo po osiągnięciu wieku emerytalnego. Dzięki uldze PIT- 0 od uzyskanych dochodów, wolą być zwolnieni z płacenia podatku dochodowego do kwoty 115 528 zł zarobków, na którą składa się 85 528 zł ulgi + 30 tys. zł kwoty wolnej od podatku.

Dodatkowe pieniądze nie zostaną także wypłacone sędziom i prokuratorom w stanie spoczynku oraz osobom, które pobierają specjalną emeryturę olimpijską.